Fałszywe informacje często wykorzystują strach, złość, sensację albo presję czasu. Mogą dotyczyć zdrowia, pieniędzy, polityki czy rzekomych „pilnych ostrzeżeń”. Jak pomóc seniorom bez oceniania i odbierania im samodzielności?
- ROZMAWIAJ, NIE WYŚMIEWAJ. Zdanie „jak mogłeś w to uwierzyć?” szybko zamyka rozmowę. Lepiej spokojnie zapytać: kto opublikował tę informację, skąd ją ma i czy potwierdzają ją inne źródła?
- ZATRZYMAJ SIĘ - SPRAWDŹ - DOPIERO UDOSTĘPNIJ. Silne emocje i wezwania typu „przekaż wszystkim natychmiast” powinny wzbudzić ostrożność. Warto odłożyć telefon na chwilę i nie reagować pod wpływem impulsu.
- SPRAWDŹCIE RAZEM. • źródło i autora wiadomości, • datę publikacji, • czy nagłówek zgadza się z treścią, • czy informację podają również wiarygodne media lub instytucje, • czy zdjęcie albo film rzeczywiście dotyczą opisywanego wydarzenia.
- UWAŻAJCIE NA „EKSPERTÓW” I SENSACYJNE OBIETNICE. Znana twarz, logo telewizji czy profesjonalnie wyglądający film nie gwarantują, że informacja jest prawdziwa. Materiały mogą być przerobione lub stworzone przy użyciu sztucznej inteligencji. Szczególną ostrożność powinny wzbudzić „cudowne leki”, pewne inwestycje, wyjątkowe okazje oraz wiadomości proszące o natychmiastowe kliknięcie w link.
- WAŻNE INFORMACJE POTWIERDZAJCIE U ŹRÓDŁA. Wiadomości o zdrowiu warto sprawdzać na stronach instytucji publicznych lub u lekarza, informacje finansowe - bezpośrednio w banku, a komunikaty urzędowe na oficjalnych stronach urzędów.
- ĆWICZCIE NA PRAWDZIWYCH PRZYKŁADACH. Przeanalizujcie razem podejrzany post, wiadomość lub film. Pokaż seniorowi, jak znaleźć autora, sprawdzić inne publikacje na ten temat i korzystać ze stron zajmujących się weryfikowaniem informacji.